Eigen cloud eerst: digitaal populisme en de illusie van soevereiniteit
Digitale soevereiniteit wordt vaak gereduceerd tot een locatievraag, maar dat klopt niet. Afstand nemen van hyperscalers is geen principiële keuze maar een strategische ruil, met directe gevolgen voor productiviteit, schaal en concurrentiekracht.
Digitaal populisme en de illusie van soevereiniteit.
De afgelopen weken laaide het debat over digitale soevereiniteit opnieuw op. Petities tegen Amerikaanse cloudproviders, Kamerdebatten over DigiD, opiniestukken over Solvinity en plannen voor een “eigen Europese cloud”. De emoties lopen hoog op. Sinds mijn eerdere artikel, waarin ik stelde dat Europa nog niet kan leveren wat hyperscalers vandaag bieden, krijg ik bijna dagelijks reacties. Van instemming tot persoonlijke aanvallen. Dat zegt veel over hoe ideologisch dit thema is geworden.
Laat ik helder zijn: ik ben niet tegen digitale soevereiniteit. Integendeel. Het is een legitiem en wenselijk streven. Maar dan wel gebaseerd op feiten, niet op slogans. Autonomie vraagt eerlijkheid over wat er technisch, economisch en organisatorisch nodig is.
Vroeger hadden we 14 miljoen voetbalcoaches, nu 18 miljoen IT-experts.
De kern van de verwarring is eenvoudig. Digitale soevereiniteit wordt vaak gereduceerd tot een locatievraag: zet data en systemen in een eigen of Europese cloud en we zijn onafhankelijk. Dat klinkt logisch, maar het klopt niet.
Organisaties gebruiken “cloud” niet omdat servers elders staan, maar om snelheid, betrouwbaarheid en continuïteit te organiseren. Denk aan veilig inloggen, gegevensuitwisseling, digitale dienstverlening en steeds vaker AI. Deze functies vormen geen randvoorwaarde, maar het fundament van onze digitale infrastructuur.
Digitaal populisme is de ideologische kortsluiting tussen angst, onbegrip en opportunisme.
Digitale infrastructuur is niet los te koppelen van de ecosystemen waarin zij functioneert. Wie afstand neemt van hyperscalers, neemt ook afstand van decennia aan innovatie, security-capaciteit en wereldwijde schaal. Dat is geen principiële keuze, maar een strategische ruil met directe gevolgen voor productiviteit, ontwikkelsnelheid en concurrentiekracht.
Die realiteit werd vorige week haarscherp zichtbaar tijdens een community-event met CTO’s, architecten en product-owners uit grote IT-omgevingen. Volledige onafhankelijkheid bleek geen reële optie. Bewuste sturing op risico’s wel. De echte uitdaging ligt niet in het “weggaan bij hyperscalers”, maar in het versterken van Europese kennis, governance en innovatiekracht.
De conclusie is ongemakkelijk, maar helder. Afstand nemen van hyperscalers betekent niet “hetzelfde maar veiliger”, maar minder mogelijkheden, lagere schaalbaarheid en structureel hogere complexiteit. Meer autonomie betekent hogere kosten en een zwakkere uitgangspositie in een economie die steeds afhankelijker wordt van digitale snelheid en AI.