Cloud: van dozen naar diensten
Cloud is veel meer dan servers en opslag. Wie het verschil tussen IaaS, PaaS en SaaS begrijpt, kiest bewust tussen alles zelf doen, delen uitbesteden of alles als dienst inkopen, en bepaalt daarmee zijn flexibiliteit en afhankelijkheid.
Dit artikel is een leidraad voor iedereen die geen Cloud Architect of Developer is, maar wel wil meepraten over wat Cloud nu echt is, en waarom dat zoveel verder gaat dan servers in een datacenter.
Dit artikel is deel 1 van een drieluik over Cloud in de praktijk:
- Cloud: van dozen naar diensten
- Cloud en cultuur: waarom werken met cloud anders moet
- De echte uitdaging: regie op data en integratie
In mijn vorige bijdrage stelde ik al de vraag of we in Europa wel beseffen wat digitale autonomie echt vraagt. Wat mij opvalt: veel opiniemakers, bestuurders en beleidsmakers hebben vaak geen idee wat er nu werkelijk speelt rond Cloud. Vandaar deze uitleg: Cloud is veel meer dan servers en opslag.
Waarom deze uitleg?
In gesprekken met bestuurders, politici en zelfs IT’ers blijkt dat de term Cloud vaak blijft steken bij dozen (eigen servers in een datacenter) of, als men iets verder is, bij virtual machines (virtuele computers in de Cloud). Anderen denken bij Cloud vooral aan e-mail of kantoorapplicaties.
De roep om los van hyperscalers, de grootste wereldwijde Cloud-aanbieders zoals Microsoft Azure, AWS en Google Cloud, klinkt steeds vaker, maar meestal zonder inzicht in wat dat echt betekent.
Waar gaat dit niet over?
We kunnen eindeloos praten over cloud: private versus public cloud, compliance, locatie, geopolitiek. Dat parkeer ik voor nu.
In dit artikel leg ik uit wat de drie belangrijkste vormen van Cloud zijn die elke organisatie tegenkomt: IaaS, PaaS en SaaS. Zo kun je bewust kiezen tussen alles zelf doen, delen uitbesteden of alles als dienst inkopen. Daarmee bepaal je je flexibiliteit, afhankelijkheid en innovatiekracht.
Wat is het verschil tussen IaaS, PaaS en SaaS?
IaaS (Infrastructure as a Service). Je koopt virtuele servers, net als vroeger fysieke dozen, maar dan online. Je moet nog steeds zelf je applicaties installeren en beheren. Dit is waar veel mensen aan denken bij cloud.
Denk aan:
- Virtuele servers: computers die in een datacenter draaien, via internet bereikbaar
- Mailservers, databases en webservers
- Zelf alles patchen, updaten en beveiligen
PaaS (Platform as a Service). Je neemt een platform of bouwblok als dienst af. De leverancier regelt onderhoud, back-ups en updates. Jij hoeft alleen nog je applicatie te ontwikkelen of data te beheren.
Denk aan:
- API-platforms waarmee systemen met elkaar communiceren
- Machine learning en AI
- IoT: apparaten en sensoren die via internet data versturen
- Geen zorgen over de onderliggende techniek en het beheer
SaaS (Software as a Service). Je gebruikt direct een kant-en-klare applicatie, via je browser of app. Alles, van server tot software, wordt geregeld door de aanbieder.
Denk aan:
- Outlook, Google Workspace, Salesforce
- Altijd up-to-date en veilig
- Geen installatie, geen technisch beheer
- Je logt in en gebruikt de dienst
De keuze voor IaaS, PaaS of SaaS bepaalt hoeveel je zelf moet doen, hoeveel je kunt innoveren, en waar je afhankelijk van bent.
Waarom is dit onderscheid zo belangrijk?
Zelfs veel mensen in de IT beseffen niet dat hyperscalers honderden geavanceerde PaaS- en SaaS-diensten aanbieden die je niet zomaar zelf of met Europese alternatieven kunt nabouwen. Denk aan diensten voor data-analyse, developer-tools en integraties. Het heeft de grote spelers wereldwijd honderden miljarden euro’s en jaren gekost om dit ecosysteem te bouwen.
De vaak gehoorde oproep om onze applicaties uit de Big Tech-cloud te halen klinkt stoer, maar deze diensten zijn nergens anders op schaal beschikbaar.
Kiezen is regie, flexibiliteit en mogelijkheden
Cloud is dus geen containerbegrip voor servers, en ook niet alleen opslag en e-mail. Je cloudkeuze bepaalt je regie, flexibiliteit en vooral je mogelijkheden. Wil je als organisatie verder? Kijk dan kritisch naar wat je zelf wilt regelen en wat je veilig en slim kunt uitbesteden.
Wordt vervolgd: in deel 2 ga ik in op cultuurverandering, waarom werken met cloud anders moet.