Medisch meten is weten, en dat vinden we ongemakkelijk
Continu meten vinden we in IT en techniek doodnormaal, maar zodra het over het lichaam gaat slaat meten om in onrust. Vroeg weten is vaak goedkoper dan laat behandelen, en over twintig jaar is preventief meten gewoon normaal.
Medisch meten is weten, en dat vinden we ongemakkelijk. Over twintig jaar is dit normaal.
Afgelopen weekend liet ik een medische scan doen. Niet omdat ik klachten had, en ook niet omdat ik iets verwachtte te vinden. De uitkomst was grotendeels voorspelbaar: geen aanleiding tot handelen. Wat me vooral opviel, was niet de scan zelf, maar de reacties erop.
Het ging zelden over de uitkomst. Het ging over het systeem. Dat het zorgsysteem hier niet op ingericht is. Dat het ruis zou opleveren. Dat het druk zou zetten op ziekenhuizen. Daarna volgden de persoonlijkere vragen. Waarom meten als je je goed voelt? Waarom weten wat nog geen probleem is? En vrijwel altijd kwam het gesprek uit bij geld.
Dit was mijn tweede medische scan. Meten zelf is voor mij al meer dan dertien jaar normaal. Niet incidenteel, maar structureel. Dagelijks, over lange tijd, met verschillende hulpmiddelen zoals Withings en WHOOP. Niet omdat die data perfect is, maar omdat herhaling iets laat zien wat een momentopname nooit kan.
Langdurig meten leert mij trends en context. Dat helpt om mijn eigen lichaam beter te begrijpen. Tegelijk merk ik dat, zodra het over het lichaam gaat, meten bij veel mensen omslaat in onrust. Niet kijken voelt verstandiger dan wel kijken. Dat is geen rationele afweging, maar een ingesleten reflex, versterkt door een zorgsysteem dat vooral is ingericht op reageren.
In de IT vinden we meten normaal. Waarom dan niet als het over je lichaam gaat?
Dat ongemak is niet uniek voor de zorg. In IT, techniek en risicomanagement vinden we continu monitoren volkomen normaal. Systemen worden gevolgd terwijl ze nog functioneren, niet pas als ze falen. Daar noemen we dat geen angst of overdrijving.
Onze zorg is anders ontworpen. Ze is gebouwd om te handelen bij klachten, niet om vroegtijdig inzicht te gebruiken. Dat wordt steeds minder houdbaar in een context waarin leefstijl gerelateerde aandoeningen toenemen, terwijl vroeg weten vaak goedkoper is dan laat behandelen.
Wachten voelt verstandig, omdat het niet tot keuzes dwingt
Datzelfde uitstel zie je ook buiten de zorg. Bij pensioen. Bij defensie. Bij technologische afhankelijkheid. We hebben meestal al genoeg informatie om vooruit te denken, maar stellen het liever uit. Niet uit onwetendheid, maar omdat weten consequenties heeft. Zolang iets “nog geen probleem” is, hoeft er niets te veranderen. Dat voelt comfortabel. Tot het moment dat het niet meer werkt.
Een medische scan is geen belofte op zekerheid. Het is een datapunt dat kennis iets naar voren haalt in de tijd. Precies dat maakt het ongemakkelijk. Niet alleen voor individuen, maar ook voor systemen die gewend zijn pas te bewegen wanneer noodzaak hen dwingt.
Wat is jouw modus operandi: reageren, of vooruitdenken?