Niet ieder brein werkt in hetzelfde ritme
Weinig organisaties kijken naar hoe verschillend breinen werken, terwijl dat bepalend is voor werkplezier en succes. Neurodiversiteit laat zien dat de match tussen werkvorm, cultuur en individuele behoeften vaak meer verklaart dan cv of diploma.
Ervaar je dat de manier van werken op je werk juist energie kost, of je steeds het gevoel geeft dat je moet bijbenen? Je bent niet de enige. In dertig jaar projecten in tech, overheid en finance zie ik dat weinig wordt gekeken naar hoe verschillend breinen werken, en hoe bepalend dat is voor werkplezier en succes.
Neurodiversiteit betekent dat hersenen aantoonbaar verschillend werken. Denk aan autisme (ASS), ADHD, dyslexie, hoogbegaafdheid of hoogsensitiviteit. Geen modegril, geen hype, maar erfelijk en wetenschappelijk onderbouwd. Dit is wezenlijk anders dan kleurentypologieën als DISC, leuk voor een teamdag, maar geen basis voor werkbeleid of cultuur naar mijn idee.
In de praktijk zie ik dat sommige mensen floreren in voorspelbare, hiërarchische organisaties: structuur, rust, duidelijke afspraken, liefst weinig verrassingen. Anderen krijgen juist energie van snelle iteraties, directe feedback en voortdurend schakelen, Agile of niet, het draait om variatie en dynamiek. Het verschil zit hem zelden in motivatie. Het gaat om kunnen, niet om willen.
Hieruit volgt dat cultuur net zo bepalend is als methode. Sommige bedrijven kiezen bewust voor stabiliteit, planning en structuur. Andere organisaties zoeken juist mensen die gedijen bij vaart, verandering en continue interactie. Wat in de ene cultuur werkt, kan in een andere omgeving funest zijn voor motivatie of welzijn.
De grootste mismatches ontstaan volgens mij niet door cv of diploma’s, maar door een verkeerde inschatting van cultuur en werkvorm. Vraag hoe het team werkt, welke flexibiliteit er is, en hoe er wordt omgegaan met verschil. Zo voorkom je teleurstelling en uitval.
Samengevat: niet elk brein werkt hetzelfde. Succes en werkplezier hangen af van een goede match tussen werkvorm, cultuur en individuele behoeften. Bewust kiezen, en vragen naar wat bij jou past, voorkomt teleurstelling en vergroot de kans op werkplezier.
Welk type werkomgeving past echt bij jouw manier van denken en werken, en neem je daar bewust de tijd voor, of laat je je onbewust sturen door cv’s en functielabels?
Bron: DSM-5 (2013, p. 61-66), Hersenstichting.nl, praktijkervaring.